หลายคนอาจไม่รู้ว่า เมื่อกว่า 3,400 ปีก่อน โลกเคยมี ฟาโรห์สตรี ที่ปกครองอียิปต์ในฐานะ “กษัตริย์โดยสมบูรณ์” ไม่ใช่เพียงผู้สำเร็จราชการ

เธอคือ Hatshepsut — ฟาโรห์สตรีคนแรกในประวัติศาสตร์ที่ขึ้นสู่อำนาจอย่างเป็นทางการ

ในสังคมที่อำนาจสูงสุดถูกผูกติดกับเพศชาย ฮัตเชปซุตไม่ได้ใช้กำลังหรือสงครามเพื่อยึดบัลลังก์ แต่เลือกใช้ ความชอบธรรมเชิงสัญลักษณ์ อย่างแยบยล

เธออ้างสายสัมพันธ์กับเทพอามุน ใช้เครื่องทรงและพระนามแบบฟาโรห์ชาย สร้างอนุสรณ์สถานขนาดมหึมา และเล่าเรื่องอำนาจของตนผ่านศาสนา ศิลปะ และสถาปัตยกรรม

นี่คือ Soft Power ในโลกโบราณ อย่างแท้จริง

อำนาจที่ไม่ได้มาจากดาบ แต่มาจาก “การทำให้ผู้คนเชื่อ” ว่าอำนาจนั้นถูกต้อง เหมาะสม และสอดคล้องกับระเบียบจักรวาล (Ma’at)

กรณีของฮัตเชปซุตสะท้อนว่า

อำนาจทางการเมือง ไม่ได้ตั้งอยู่บนกำลังเสมอไป

แต่ตั้งอยู่บนการสร้างความหมาย ความศรัทธา และการยอมรับ

แม้เวลาต่อมาจะมีความพยายามลบชื่อและร่องรอยของเธอออกจากประวัติศาสตร์

แต่อำนาจแบบ Soft Power ที่เธอสร้างไว้

กลับทำให้ชื่อของฮัตเชปซุต “ยืนยาว” จนโลกต้องหันกลับมาศึกษาใหม่อีกครั้ง

ประวัติศาสตร์จึงไม่ใช่แค่เรื่องอดีต

แต่คือคลังบทเรียนว่ารัฐและผู้นำสามารถใช้อำนาจได้ มากกว่า การบังคับ

—

Pongpunt’s Insights